Rola ubezpieczyciela
w postępowaniu sądowym we Francji (1/4)

W postępowaniu w sprawach o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności cywilnej (zarówno w przypadku ubezpieczeń obowiązkowych, jak i dobrowolnych) ubezpieczyciel często odgrywa aktywną rolę, występując obok lub nawet w miejsce osoby ubezpieczonej. Jego obecność w procesie między poszkodowanym a ubezpieczonym - sprawcą szkody może wynikać z woli jednej ze stron bądź z własnej inicjatywy ubezpieczyciela, który w ten sposób będzie starał się poprzez obronę osoby ubezpieczonej wpłynąć na wysokość odszkodowania, które zobowiązany będzie wypłacić.

I. Ubezpieczyciel biorący udział w postępowaniu z własnej inicjatywy

Na wstępie należy zaznaczyć, iż wyrok sądu cywilnego stwierdzający odpowiedzialność osoby ubezpieczonej za szkodę jest wiążący dla ubezpieczyciela i jest on równoznaczny ze stwierdzeniem realizacji ubezpieczonego ryzyka. Oznacza to, że ubezpieczyciel nie będzie mógł podważyć zaistnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem i to nawet w sytuacji, jeżeli nie uczestniczył on w postępowaniu sądowym. Z tego powodu jest on zainteresowany udziałem w sprawie pomiędzy ubezpieczonym i poszkodowanym, aby w ten sposób bronić swoich interesów. W tym celu ubezpieczyciel może bądź wstąpić do toczącego się postępowania, aby wspólnie z ubezpieczonym - sprawcą szkody występować przeciw poszkodowanemu (A), bądź występować przed sądem sam, w imieniu własnym oraz osoby ubezpieczonej (B).

A. Interwencja ubezpieczyciela

Ubezpieczyciel może zawsze wstąpić do postępowania toczącego się przeciw osobie ubezpieczonej. Najczęściej w takiej sytuacji będzie on wraz z ubezpieczonym dążył do ograniczenia jego odpowiedzialności i uzyskania jak najkorzystniejszego wyroku. Jednakże może on też przyłączyć się do postępowania, jeśli kwestionuje swój obowiązek wypłaty odszkodowania i w takiej sytuacji będzie działał niejako przeciwko osobie ubezpieczonej.

Forma, w jakiej powinno nastąpić wstąpienie do postępowania zależy od sądu, przed którym toczy się sprawa. Przed sądem powszechnym TGI (Tribunal de Grande Instance, który pod wieloma względami odpowiada polskiemu sądowi okręgowemu) wstąpienie do sprawy następuje poprzez złożenie w sekretariacie sądu pisma procesowego wskazującego na argumenty ubezpieczonego, które popiera ubezpieczyciel, jak również zawierającego uzasadnienie wstąpienia do sprawy ubezpieczyciela. Z uwagi na okoliczność, iż ustanowienie adwokata jest obowiązkowe przed sądem powszechnym TGI, pismo to musi zostać złożone przez adwokata wpisanego na listę adwokatów przy sądzie, przed którym toczy się postępowanie. Należy również doręczyć je adwokatom pozostałych stron.

Przed sądami, gdzie obowiązuje ustny tryb postępowania, a ustanowienie adwokata nie jest obowiązkowe (jak np. przed sądem handlowym Tribunal de Commerce) ubezpieczyciel może wstąpić do postępowania składając stosowne oświadczenie na rozprawie. Niemniej jednak, forma pisemna jest również dopuszczalna, a nawet zalecana.

W praktyce, ubezpieczyciel może wstąpić do postępowania aż do czasu zamknięcia fazy przygotowawczej procesu, w ktorej następuje wymiana pism procesowych oraz przeprowadzane są dowody.