Sędzia śledczy we Francji... (2/4)

Na straży równości wobec prawa

Sędzia śledczy prowadzi śledztwo zbierając dowody zarówno winy, jak i niewinności podejrzanego. Jest on gwarantem przestrzegania zasady kontradyktoryjności w związku z faktem, iż zarówno prokurator, jak i pełnomocnicy stron (podejrzanego oraz oskarżyciela posiłkowego) mają dostęp do akt sprawy, mogą wnosić o dokonanie określonych czynności, a także przedstawiają swoje uwagi m.in. na końcowym etapie śledztwa.

Ostatecznie jednak to sędzia śledczy decyduje samodzielnie o wniesieniu aktu oskarżenia, niezależnie od opinii prokuratora.

Tytułem przykładu, w październiku 2009 r. sędzia śledczy Xavière Simeoni, pomimo przeciwnego zdania prokuratora, zdecydowała o wniesieniu aktu oskarżenia przeciwko byłemu Prezydentowi Jacques’owi Chiracowi pod zarzutem sprzeniewierzenia środków publicznych, w czasie kiedy był on merem Paryża. Sprawa ma charakter precedensowy - po raz pierwszy były prezydent Francji stanie przed sądem.

Tak więc dla Francuzów sędzia śledczy jest poniekąd gwarantem, że żadna sprawa, a szczególnie ta, w którą zamieszane są osoby pełniące ważne funkcje publiczne nie umknie wymiarowi sprawiedliwości.

Ciemną stroną medalu jest fakt, iż ogromna władza sędziego śledczego doprowadziła, szczególnie w ostatnich latach, do prawdziwych katastrof sądowych.

Reforma z polityką w tle

Projekt reformy autorstwa Michèle Alliot-Marie przewiduje, że śledztwa we wszystkich sprawach powierzone zostaną prokuratorom, działającym pod kontrolą sędziego ds. dochodzeń i wolności (juge de l’enquête et des libertés).

Przeciwnicy projektu ironizują, iż akronim nazwy nowego sędziego „JEL” (polska wymowa „żel”, od czasownika geler „zamrozić”) dobrze odzwierciedla ideę projektu rządowego zmierzającego do wyciszania afer o zabarwieniu politycznym (gel des affaires).

Daleko niepokojącym jest fakt, iż projekt reformy pozostawia bez zmiany statut Prokuratury.