Sędzia śledczy we Francji... (1/4)

Od 20, a zdaniem niektórych 40 lat, Francja żyje rytmem corocznych reform postępowania karnego.

Prezydentura Nicolas’a Sarkozy’ego nie jest pod tym względem wyjątkiem.

W październiku 2008 r. Prezydent Sarkozy powołał komisje pod kierunkiem byłego sędziego i rzecznika generalnego Trybunału w Luksemburgu, Philippe’a Léger, z zadaniem przedstawienia propozycji kolejnej reformy sądownictwa karnego.

Złożony we wrześniu 2009 r. na ręce Prezydenta raport komisji Léger zawiera między innymi kontrowersyjną propozycję zniesienia instytucji sędziego śledczego (juge d’instruction), która stała się kanwą dla dyskutowanego obecnie projektu reformy przygotowanej przez Ministra Sprawiedliwości, Michèle Alliot-Marie.

W perspektywie możliwego powrotu sędziego śledczego do polskiego kodeksu postępowania karnego, doświadczenie francuskie może wydać się interesujące.

Kontekst historyczny

Napoleon zwykł mawiać, ze „sędzia śledczy jest najpotężniejszym człowiekiem we Francji”.

Instytucja sędziego śledczego została wprowadzona do francuskiego kodeksu organizacji sądownictwa 200 lat temu, przez ustawę z 20 kwietnia 1810 r. Był to wówczas funkcjonariusz policji działający jako swojego rodzaju wyspecjalizowany organ Prokuratury do przeprowadzenia najbardziej skomplikowanych śledztw.

Ustawa z 17 lipca 1856 r. uczyniła sędziego śledczego zarazem śledczym, ale i sędzią, przyznając mu m.in. prawo do orzekania o tymczasowym aresztowaniu, jednakże w dalszym ciągu pozostawiając go pod kontrolą Prokuratury.